
Οι φωτοπροσαρμοζόμενοι ενδοφακοί (Light Adjustable Lens, LAL) αποτελούν σύγχρονους premium ενδοφακούς που προσφέρουν εξατομίκευση της όρασης μετά από χειρουργική καταρράκτη. Επιτρέπουν μετεγχειρητική ρύθμιση της διάθλασης, ιδιαίτερα χρήσιμη σε ασθενείς με υψηλές απαιτήσεις όρασης ή ιστορικό διαθλαστικής χειρουργικής.
Παρά την πρόοδο στις διαθέσιμες τεχνολογίες προεγχειρητικού ελέγχου και υπολογισμού της δύναμης των ενδοφακών, το ενδεχόμενο απόκλισης από το επιθυμητό αποτέλεσμα μετεγχειρητικά παραμένει. Παράγοντες όπως η κατά προσέγγιση πρόβλεψη της τελικής αξονικής θέσης του ενδοφακού, οφθαλμοί με ακραία αξονικά μήκη καθώς και αλλαγές της κερατοειδικής καμπυλότητας, ιδιαίτερα μετά από διαθλαστική επέμβαση, μπορεί να συμβάλουν σε υπολειπόμενο διαθλαστικό σφάλμα. Σε αντίθεση με τις άλλες σύγχρονες επιλογές διόρθωσης μίας τέτοιας απόκλισης, οι φωτοπροσαρμοζόμενοι ενδοφακοί δίνουν τη δυνατότητα μετεγχειρητικών ρυθμίσεων της διοπτρικής τους δύναμης χωρίς την ανάγκη επιπλέον χειρουργικής πράξης. Στην παρούσα μελέτη εξετάζουμε τα οπτικά και διαθλαστικά αποτελέσματα της εμφύτευσης LAL σε ασθενείς με υψηλές απαιτήσεις όρασης χωρίς διόρθωση, συμπεριλαμβανομένης μια υποομάδας με προηγηθείσα διαθλαστική επέμβαση.
Τεχνολογία φωτοπροσαρμοζόμενων ενδοφακών (LAL)
Οι φωτοπροσαρμοζόμενοι ενδοφακοί είναι κατασκευασμένοι από σιλικόνη και διαθέτουν φωτοευαίσθητα μακρομερή που πολυμερίζονται υπό την επίδραση υπεριώδους (UV) φωτός.
Μετά από συμβατική τεχνική φακοθρυψίας γίνεται η εμφύτευσή τους στον καψικό σάκο. Δύο-τρεις εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση της επέμβασης και εφόσον έχει παρέλθει η μετεγχειρητική φλεγμονή, μπορούν να ξεκινήσουν οι διορθώσεις με στοχευμένες εφαρμογές UV φωτός μέσω μίας ειδικής συσκευής. Οι αλλαγές αυτές καθοδηγούνται από την μετεγχειρητική διάθλαση και τις ανάγκες όρασης του ασθενούς.
Εφόσον επιτευχθεί ο διοπτρικός στόχος, πραγματοποιούνται δύο τελικές lock-in συνεδρίες ώστε να μονιμοποιηθεί το αποτέλεσμα. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ο ασθενής χρειάζεται να φοράει γυαλιά ηλίου που να μπλοκάρουν την ακούσια έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία του περιβάλλοντος.
Οι LAL επιτρέπουν διόρθωση σφαιρικού σφάλματος έως 2.00 διοπτρίες (D) και αστιγματισμού έως 3.00D, με μικρές αλλαγές από 0.25D, επιτρέποντας υψηλής ακρίβειας και εξατομικευμένη διαθλαστική διόρθωση. Οι διαθέσιμες ισχείς των ενδοφακών κυμαίνονται περίπου από +6.00 έως +30.00 διοπτρίες, καθιστώντας τους κατάλληλους για ένα ευρύ φάσμα διαθλαστικών αναγκών.
Κλινικά Αποτελέσματα
Η μελέτη αυτή αφορά 57 οφθαλμούς από 32 ενήλικες, ηλικίας 71.5 7.3 έτη και πραγματοποιήθηκε στο Eye Institute of West Florida.
Τα κριτήρια εκλογής περιλαμβάνουν υψηλές απαιτήσεις όρασης μετά από χειρουργείο καταρράκτη και 11 oφθαλμούς (19.3%) με ιστορικό διαθλαστικής επέμβασης (LASIK, PRK, RK).
Παρατηρήθηκε σημαντική βελτίωση της οπτικής οξύτητας μετά την επέμβαση καταρράκτη όπως φαίνεται στο Σχήμα 1 και ακόμα μεγαλύτερη μετά από τις συνεδρίες φωτοπροσαρμογών. Η τελική διορθωμένη οπτική οξύτητα ήταν κατά μέσο όρο 0.02 logMAR, ενώ υψηλό ποσοστό οφθαλμών πέτυχε επίπεδα όρασης 20/20 ή καλύτερα.
Η διαθλαστική ακρίβεια ήταν υψηλή (Σχήμα 2), με το 93.3% των οφθαλμών να επιτυγχάνει τελικό σφαιρικό ισοδύναμο εντός 0.50D από τον στόχο και το 86.7% εντός 0.25D. Η μέση απόκλιση από τον στόχο ήταν -0.11D (Σχήμα 3), δείχνοντας πολύ καλή συμφωνία μεταξύ επιδιωκόμενης και τελικής διάθλασης.
Παράλληλα, παρατηρήθηκε σημαντική μείωση του αστιγματισμού. Το 93% των οφθαλμών παρουσίασε τελικό αστιγματισμό ≤0.50D, γεγονός που αναδεικνύει τη δυνατότητα ακριβούς μετεγχειρητικής διόρθωσης.
Ο μέσος αριθμός συνεδριών φωτοπροσαρμογής ήταν περίπου τρεις, χωρίς να παρατηρείται συσχέτιση με το τελικό διαθλαστικό σφάλμα. Αντίθετα, παρατηρήθηκε συσχέτιση με τη διόρθωση του αστιγματισμού, υποδηλώνοντας ότι περισσότερες συνεδρίες σχετίζονται κυρίως με ανάγκη περαιτέρω αστιγματικής βελτίωσης.
Οι οφθαλμοί με προηγηθείσα διαθλαστική χειρουργική παρουσίασαν παρόμοια αποτελέσματα με εκείνους χωρίς ιστορικό, αν και απαιτήθηκε ελαφρώς μεγαλύτερος αριθμός προσαρμογών. Αντίθετα, οι οφθαλμοί με αυξημένο αξονικό μήκος παρουσίασαν ελαφρώς μειωμένη διαθλαστική προβλεψιμότητα στην άμεση μετεγχειρητική περίοδο, η οποία όμως εξομαλύνθηκε μετά την ολοκλήρωση των φωτοπροσαρμογών.
Συμπεράσματα
Οι φωτοπροσαρμοζόμενοι ενδοφακοί αποτελούν μια σύγχρονη και αποτελεσματική επιλογή στη χειρουργική καταρράκτη, προσφέροντας υψηλή διαθλαστική ακρίβεια και εξατομίκευση της όρασης.
Η δυνατότητα μετεγχειρητικής ρύθμισης της διοπτρικής δύναμης των ενδοφακών, με ελάχιστη παρέμβαση, επιτρέπει τη βελτιστοποίηση του τελικού διαθλαστικού αποτελέσματος και καθιστά τους LAL ιδιαίτερα χρήσιμους σε ασθενείς με υψηλές απαιτήσεις όρασης χωρίς διόρθωση ή αυξημένο κίνδυνο δια- θλαστικού σφάλματος.
Βιβλιογραφία
- Agarwal A, Jacob S. Current concepts in light adjustable intraocular lenses. Curr Opin Ophthalmol. 2020;31:292–297.
- Jones M, Terveen DC, Berdahl JP, et al. Clinical outcomes of the light-adjustable lens in eyes with prior corneal refractive surgery. J Cataract Refract Surg. 2024;50:547–553.
- Wong JR, Folden DV, Wandling GR, et al. Visual outcomes of enhanced UV-protected light adjustable lens. Clin Ophthalmol. 2023;17:4273–4282.
- Melles RB, Holladay JT, Chang WJ. Accuracy of intraocular lens calculation formulas. Ophthalmology. 2018;125:169–178.
- Wang L, Koch DD. IOL power calculation after corneal refractive surgery. Curr Opin Ophthalmol. 2016;27:243–249.

