Όραση και Τέχνη. Αισθητική αντίληψη και συμβολισμός στην τέχνη του Κωνσταντίνου Εφημίδη

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο συμβολισμός στην τέχνη είναι ένα από τα στοιχεία της οπτικής αντίληψης στην οπτική μας λειτουργία που μας βοηθούν να κατανοήσουμε την καλλιτεχνική δημιουργία και τον τελικό σκοπό του καλλιτέχνη.

Αυτή η τάση σε συνδυασμό με το φως, το χρώμα και τη μορφή αποτελούν τα θεμελιώδη στοιχεία της οπτικής μας αισθητικής.

Ο Κωνσταντίνος Εφημίδης είναι ένας καλλιτέχνης που εκφράζεται με έργα που διεγείρουν την οπτική αντίληψη του θεατή, με στοιχεία τα οποία προκαλούν τον θεατή- παρατηρητή να τα αναγνωρίσει και να τα κατανοήσει.

Μελετώντας τα έργα με τα ιδιαίτερα στοιχεία τους διαπιστώνεται η πολυπλοκότητα αλλά και η καλλιτεχνική δεξιότητα που μας οδηγεί στον θαυμασμό και στην έκπληξη και στον τρόπο με τον οποίο τα αντιλαμβανόμαστε. Επιπλέον, μας βοηθά στην ερμηνεία και της δικής του αντίληψης.

ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ-ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ

Ο Εφημίδης είναι ένας ώριμος σύγχρονος καλλιτέχνης, ελληνικής καταγωγής, γεννημένος στη Γεωργία το 1962. Σπούδασε κατ’ αρχάς στη σχολή Εικαστικών Τεχνών στο Tbilisi Pedagogical Institute και κατόπιν στο Supreme University of Fine Arts στη Μόσχα, από όπου αποφοίτησε με επαίνους. Το 1993 ήρθε στην Ελλάδα και έκτοτε ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη.

Μεγάλα έργα του κοσμούν πολλές ιδιωτικές συλλογές, αλλά και δημόσιους χώρους όπως το γιγαντιαίο έργο (λάδι σε καμβά 3.5x15m) στην Αίθουσα Τελετών της Λέσχης Αξιωματικών Φρουράς Θεσσαλονίκη «Η μάχη της Ισσού» με τον Μ. Αλέξανδρο και «Η μάχη με τους Ιταλούς το 1940», ομοίως λάδι σε καμβά (2.60m x3.60m) στον ίδιο χώρο.

Ο Κωνσταντίνος Εφημίδης πέραν του κλασικισμού που χειρίζεται με μέγιστη τελειότητα, αναζητά επίσης νεωτερικούς τρόπους στο εικαστικό του ιδίωμα, δημιουργεί θεματικές σειρές έργων, αναζητώντας κάθε φορά να εκφράσει τα στοιχεία του εσωτερικού του κόσμου χρησιμοποιώντας εργαλεία και δεδομένα που ενυπάρχουν στα έργα πολλών κορυφαίων καλλιτεχνών του παρελθόντος αλλά και της σύγχρονης εποχής. Θα λέγαμε ότι ανήκει σε μια μεταμοντέρνα περίοδο που εμπνέεται από τον συσσωρευμένο πλούτο της ανθρώπινης καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Ο πλούτος της πηγαίας έμπνευσης στο έργο του Εφημίδη και η ευρεία χρήση όλων των παραμέτρων της σύνθεσης ορίζει το υπέρτατο εικαστικό αποτέλεσμα, όπως επί παραδείγματι σε μια σειρά, όμοιας θεματικά ενότητας. Η χαρισματική εφαρμογή των κανόνων της οπτικής αντίληψης παράγει υψηλού επιπέδου καλλιτεχνικά έργα που σε κάθε περίπτωση ερμηνεύουν και εξαντλούν τη συζητούμενη ιδέα. Ο καλλιτέχνης Εφημίδης σε κάθε θεματική οντότητα υπογραμμίζει ένα χαρακτηριστικό της ανθρώπινης οπτικής αντίληψης που οδηγεί σε μια προκλητική και απολύτως εύστοχη αποτύπωση στον καμβά.

Ο Κ. Εφημίδης χρησιμοποιεί ιμπρεσσιονιστικά στοιχεία σε μια άλλη σειρά προβολών για να οπτικοποιήσει δασικές διαβάσεις, πάρκα και αστικό περιβάλλον μετά από βροχή. Το κατορθώνει με τις αντανακλάσεις και το παιχνίδι του γκρίζου, λευκού και λιγότερο του μαύρου. Μεταξύ όλων αυτών, το λαμπρό κίτρινο, το πράσινο και οι κόκκινες πινελιές ενώνονται για να συνθέσουν το τοπίο με τα δένδρα, τα πάρκα ή τελικά το πυκνό δάσος. Σε μια άλλη σειρά έργων παρουσιάζει αλληγορικά οπτικές ψευδαισθήσεις με διπλή, τριπλή ή πολλαπλή απεικόνιση μορφών ίσως πρωτόγονης ή μυθικής προέλευσης ή ακόμη σε μοντέρνα μεταγραφή εκφράζοντας αντίστοιχες συναισθηματικές καταστάσεις. Παρατηρώντας αυτά τα έργα από μικρή απόσταση περίπου 40 εκατοστών, ο παρατηρητής βρίσκει ένα σύνολο από σειρές (απλώς φόρμες και κάποια αδρά είδωλα). Αυξάνοντας την απόσταση παρατήρησης με μέσο τη συνθετική ικανότητα του εγκεφάλου ξεκαθαρίζουμε τη μορφή και ακόμη την έκφραση.

Σε άλλα έργα συνδυάζει τη χρήση του χρώματος με το σχήμα και τη μορφή και πάλι, βασιζόμενος στη συνθετική ικανότητα του εγκεφάλου και της οπτικής αντίληψης, μας δίνει το θέμα όπως το εμπνεύσθηκε. Ποτέ δεν σταματά να γνωρίζει και να εφαρμόζει τους κανόνες της κλασικής ζωγραφικής, όπως διδάχθηκε στις σχολές καλών τεχνών που φοίτησε αλλά και με τον πλούτο του πηγαίου ταλέντου του.

Εφημίδης και Οπτική Αντίληψη

Ο Κώστας Εφημίδης, ένας σύγχρονος εικαστικός, μεταμοντέρνος καλλιτέχνης παρουσιάζει με τα έργα του τη γνωστική ουδό στην πορεία του για την καλλιτεχνική δημιουργία. Ο παρατηρητής-θεατής της τέχνης του, αβίαστα ανακαλύπτει τους κανόνες της οπτικής αντίληψης στην τέχνη και επιβεβαιώνει την ισχύ και παγκοσμιότητα αυτών των παραμέτρων. Πέραν αυτού, ο καλλιτέχνης αρχίζοντας την εικαστική αναπαράσταση των ανθρώπων, αντικειμένων και περιβάλλοντος σε άυλη μορφή διατρέχει νοητικά άυλες εικόνες επιχειρώντας να διεγείρει την οπτική μας ουδό και τον εγκεφαλικό φλοιό σκοπεύοντας στην αναζήτηση της έμπνευσης του δημιουργού.

Άλλωστε, ο καλλιτέχνης, ξεκινώντας την εικαστική αποτύπωση των ανθρώπων, των αντικειμένων και του περιβάλλοντος σε άυλη εικόνα, προσπαθεί να μετατρέψει το είδωλο σε συναισθήματα και νοητική ενέργεια.

Τα ποικίλα έργα του έχουν ως κοινό παρονομαστή την ανθρώπινη μορφή και ύπαρξη, ακόμη και στα έργα που οπτικά απουσιάζουν, αλλά κυρίως στα ίχνη τους άυλα ή αντιληπτά, που αφήνουν πίσω τους την αρχέγονη εμφάνισή τους στο σύμπαν.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ο Κωνσταντίνος Εφημίδης έχει ανοίξει μια δίοδο και μια νέα οπτική στην τέχνη του με την πολυδιάστατη εικαστική τεχνική του. Το χαρακτηριστικό αυτό προσδίδει ένα δυνατό ερέθισμα στην οπτική αντίληψη και στη βαθιά κατανόηση της τέχνης.